تبلیغات
مهارت های زندگی - مراحل برخورد با رفتار بد کودکان و نوجوانان

اللهم عجّل لولیک الفرج

مراحل برخورد با رفتار بد کودکان و نوجوانان

تاریخ:پنجشنبه 16 تیر 1390-09:03 ق.ظ

1- تغافل(چشم پوشی)
والدین در اولین برخورد با خطای کودک آن را نادیده می¬گیرند و طوری برخورد می¬کند که گویا از چیزی خبر ندارد.مثلا اگر فحشی داد نشنیده بگیر.
امام علی:تغافل یحمد امرک 
 تغافل کن که این کار تو مورد ستایش قرار می¬گیرد.
این کار دو نتیجه دارد:
الف) حرمت کودک محفوظ می¬ماند به¬ویژه اگر پنهانی مرتکب خطا شده باشد کهدر این-صورت فرصتی برای تجدید نظر به او داده می¬شود.
ب) قدر و منزلت کودک در نزد والدین حفظ می¬شود.
 امام صادق:اعظموا اقدارکم بالتغافل 
قدر و منزلت خویش را با تغافل گرامی بدارید.
2- تغییر در چهره
اگر چشم¬پوشی مؤثر نیفتاد گام بعدی تنبیه با نگاه و چهره است. اگر با خطای کودک برخورد کردی در این¬صورت تنها نوع نگاه خویش را تغییر داده و ناراحتی را به گونه¬ای در چهره نمایان سازیم. گاهی ممکن است همین نگاه سرد باعث شود غفلت کودک را از بین ببرد و رفتارش را اصلاح کند.
پیامبربعد از بازگشت از سفر طبق معمول به دیدار فاطمه رفتند برخلاف همیشه پس از مکث کوتاهی، خانه¬ی فاطمه را ترک کردند. فاطمهمتوجه شدند که شاید این نگاه سرد رسول خدا به دلیل وجود پرده¬ای باشد که به تازگی به در خانه آویخته¬اند از این¬رو به سرعت پرده را به همراه پیامی نزد پدر فرستاد. پیامبراسلامپس از شنیدن پیغام دختر بزرگوار خود فرمودند: پدرت فدای تو باد؛ و با خوشحالی بار دیگر به دیدار حضرت فاطمهآمدند .
البته این مرحله مربوط به کسانی است که رابطه¬ای صمیمی بین او و کودک وجود داشته باشد و کودک نیاز به این رابطه را حس بکند و نمی¬خواهد این رابطه را از دست بدهد. در هر مرحله از رشد قابل استفاده است.
3- برخورد با کنایه
تذکر غیر مستقیم و در قالب کنایه
به این معنا که والدین خطای کودک را با اشاره و کنایه متذکر شوند چرا که زبان اشاره گویاتر از تصریح است.
حضرت علی لغزش شخصی عاقل را با کنایه تذکر دادند، برای وی از ملامت صریح دردناک¬تر است.
برخورد امام کاظمبابشرحافی؛ این روش برای سنین بلوغ به¬بعد کاربرد دارد.
4- تذکر مستقیم و غیر علنی
در این مرحله والدین در خلوت و دور از چشم دیگران کودک خطاکار را مورد خطاب قرار می¬دهد و خطایش را به او تذکر می¬دهد. اثر تربیتی این برخورد این است که:
 اولاً: کودک نسبت به خطایش آگاهی پیدا می¬کند
 ثانیاً: حرمت و شخصیت وی محفوظ می¬ماند.
 ثالثاً: با او اتمام حجت می¬شود در صورتی که عمداً و با علم این خطا را مرتکب شده باشد.
روزی حضرت در خلوت با شعرانی که از دوستان اهل بیتبود و در عین حال شراب می¬خورد روبه¬رو شدند و پس از اکرام وی، خطایش را به وی تذکر داده فرمودند:
 عمل خوب از هرکس که باشد خوب است و از تو خوب¬تر خواهد بود چرا که به ما وابسته¬ای و عمل بد از هرکس که انحام گیرد بد است و از تو که به ما منتسب هستی بدتر و ناپسندتر است .
این روش برای سن تمیز به بعد یعنی 6الی 7سال به بالا کارآرایی دارد.

5- تهدید
در این مرحله کودک را از عاقبت بدرفتاری خویش و مجازات آن مطلع می¬سازیم و به او تذکر می¬دهیم در صورت تکرار آن رفتار مجازات خواهد شد.
تهدید ممکن است به دو صورت اجرا شود:
الف) گاهی غیرمستقیم: مانند بیشتر آیات قرآن کریم که در باب عذاب آمده است، تهدید در این آیات به¬صورت کلی و غیرمستقیم به تمام کسانی است که آن جرم را مرتکب می¬شوند.
والذین یمکرون السیئات لهم عذاب شدید و مکر اولئک هو یبور
آنان که نقشه¬های بد می¬کشند ، عذاب سختی برای آنهاست و مکر آنان نابود می¬شود او به جایی نمی¬رسد.
ب) گاهی تهدید به¬صورت مستقیم است. و فرد خاصی در محدوده¬ای خاص متوجه است
امام صادقبه یکی از خادمان خود می¬فرماید: اگر از نهی من اجتناب کردی که خوب و الّا تو را با ضربه¬هایی همانند ضربه¬هایی که به الاغ می¬زنند تنبیه می¬کنم .
شرایط تهدیدکردن کودک
 باید با جدیت انجام گیرد
 با چهره گرفته و لحن شدید
 بیشتر از سن تمیزباشد
6- محروم سازی
مرحله بعدی برخورد با رفتار بد کودک محروم سازی اوست. گرفتن یک نعمت از اوست. کودک خطاکار را از یک شئی مادی و یا از یک امر معنوی محروم کنیم مثل محرومیت از صحبت؛ داشتن روابط عاطفی و هم¬نشینی بادیگران.
خداوند همین کار را می¬کند.
امام صادقمی¬فرماید: «خداوند نعمتی را که به بنده¬اش می¬دهد از او نمی¬گیرد، مگر اینکه گناهی از او سربزند که مستحق سلب نعمت گردد ».
اگر کودک رفتار بد مرتکب شد و تکرار هم کرد بهتر است در این¬صورت او را از چیزهای مورد علاقه¬اش محروم کنیم. مثلاً به دوچرخه علاقه¬مند است مدتی دوچرخه خریدن را عقب بیندازیم. ویا اینکه روابط عاطفی و همنشینی و گفتگو را با او قطع کنیم.
شدیدترین محرومیت اجتماعی یا با سکوت مانند رفتار پیامبر با سه نفر از مسلمانان که رفتن به جنگ سرباز زدند.
تذکر: وقتی در رفتار کودک پشیمانی ظاهر شد باید محرومیت بر طرف شود و روابط به حالت عادی برگردد.
زیرا در صورت تداوم محرومیت ممکن است کودک به این محرومیت خو بگیرد و به نوعی قطع ارتباط کودک با والدین می¬انجامد امام کاظممی¬فرماید: با کودک قهر کن ولی آن را طولانی نکن .
راه ارتباط مجدد: برای ارتباط مجدد یک نفر را واسطه قرار می دهیم تا هم:
الف) کودک آماده گردد.
ب) هم شأن و مقام والدین محفوظ نماند.
ج) گاهی برای اقرار هم مربی خود وارد می¬شود.
7- توبیخ و سرزنش
اگر مراحل قبلی مؤثر واقع نشد می¬توان شیوه¬ی توبیخ و سرزنش را به¬کار گرفت چون سرزنش والدین شخصیت کودک را نشانه می¬رود گاهی تاثیر آن از زدن بیشتر است.
الف- به دلیل حساس بودن موضوع و آثار مخربی که ممکن است برای متربی داشته باشد به کارگیری این روش در هر جا و باهر شرایطی تجویز نمی¬گردد.
ب- این روش در مورد افراد ممیز و با لحنی است که با علم و به عمد و گاه از روی دشمنی مرتکب بزه و خطا می¬شوند.
برای مثال پیامبر گرامی اسلامپنج نفر از مسلمانان را که حکم الهی پرداخت زکات را نادیده گرفته بودند با اسم صدا زدند و با عتاب و سرزنش آنها را از مسجد بیرون راندند .
8- جریمه کردن
نوعی محروم¬سازی است مثل این¬که کار را منع می¬کند گاهی شیء نامطلوبی را بر وی تحمیل می¬کنیم. مثل:
• چند بار مشق نوشتن
• خانه را جاروب کردن
• نباید بخوابد
• کارسخت به او دادن
9- تنبیه بدنی
آخرین مرحله تنبیه بدنی است و در مورد آن اختلاف نظر زیادی وجود دارد و درباره آن چند نکته باید رعایت شود.
تنبیه تنها در صورتی است در موارد خاص بعد از آن ؟ مراحل که کودک بداند این کار بد است و اصل مجازات آن را بداند. در روایت از امام صادقاست که در مورد کودکی که دزدی کرده بود فرمودند: از او بپرسید که آیا اصل مجازات دزدی و نیز مقدار آن را می¬دانست که اگر پاسخش منفی بود او را رها کنید .



نوع مطلب : تربیت کودک 

داغ کن - کلوب دات کام
نظرات() 
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر




Admin Logo
themebox Logo